Malowanie należy do najbardziej podstawowych usług remontowo-wykończeniowych, wykonywanych przez wielu fachowców. Natomiast posiadając odpowiednią wiedzę można zaoszczędzić na ekipie budowlanej i zając się tym samodzielnie. W tym celu prezentujemy kompleksowy poradnik malowania, w którym zawarliśmy zarówno kwestie uniwersalne, jak i dedykowane porady dotyczące konkretnego rodzaju podłoża.
Jak malować wnętrza? – dobre praktyki
W jaki sposób przygotować podłoże do malowania?
Przed rozpoczęciem należy odpowiednio zabezpieczyć powierzchnie narażone na ewentualne zachlapanie farbą takie jak podłoga lub meble, za pomocą taśmy oraz folii malarskiej. Bardzo ważne: Taśmę malarską należy usunąć od razu po zakończeniu prac. Po wyschnięciu farba może odchodzić razem z taśmą.
Przed malowaniem nowych podłoży należy je dokładnie odpylić, ewentualne ubytki wyszpachlować i wyrównać. W przypadku renowacji wszystkie słabo przylegające powłoki starej farby usunąć, wyszpachlować ubytki i nierówności oraz wyszlifować. Starą powłokę farby dobrze jest przed malowaniem odtłuścić, zmatowić drobnoziarnistym papierem ściernym i odpylić. Zgodnie z technologią przewidzianą u producenta farby, powierzchnie przed malowaniem należy zagruntować. Farby do gruntowanie wyrównują chłonność podłoża, stwarzają lepszą przyczepność dla farby nawierzchniowej i ujednolicają powierzchnie przed finalnym malowaniem.
Jak pomalować sufit?
Pierwszym krokiem malowania wnętrza jest rozpoczęcia od najwyższej powierzchni – zwykle sufitów. Do ich malowania powinniśmy wybierać farby w głębokim macie, które ograniczają odbijanie światła i tworzenie się refleksów. Najlepszym narzędziem do malowania takich powierzchni będzie wałek malarski z przedłużką. Farbę przed malowaniem trzeba dokładnie wymieszać. Pierwszą warstwę nakładamy równolegle, a ostatnią prostopadle w kierunku największego źródła światła w malowanym pomieszczeniu. Przesuwamy się podczas nakładania farby od lewej do prawej strony lub odwrotnie.
Po naniesieniu farby na powierzchnię powinniśmy ją wygładzić w jednym kierunku i dopiero przejść do malowania następnego kawałka sufitu. Łączenia poszczególnych malowanych pól trzeba zawsze wykonywać „mokro na mokro” (farba na malowanych polach powinna nachodzić na siebie, a nie się z sobą tylko stykać). W przypadku dużych sufitów zaleca się malować we dwie osoby, aby jedna osoba nakłada farbę, a druga ją wygładzała.
Sufit malujemy w dwóch warstwach (przy kolorach trudno kryjących może być potrzeba nałożenia dodatkowej warstwy). Bardzo ważne jest, żeby pomiędzy warstwami zachować odpowiedni odstęp czasu, około 4-6h, ponieważ farbę można nanosić po odpowiednim doschnięciu poprzedniej warstwy (szczegółowe informacje odnośnie czasu schnięcia znajdziesz na opakowaniu farby).
Jak malować ściany
Kolejnym etapem malowania pomieszczenia są ściany. Podobnie jak w przypadku sufitów warto użyć wałka malarskiego z przedłużką. Farbę przed malowaniem należy dokładnie wymieszać. Należy rozpocząć od narożnika ściany przesuwając się w lewo lub w prawo. Farbę nakładamy od połowy wysokości ściany, żeby móc ją bez problemu rozprowadzić na całej wysokości. Nakładając rozprowadzamy w różnych kierunkach z góry do dołu i odwrotnie, delikatnie na boki. Na samym końcu powierzchnie wygładzamy jednym pociągnięciem wałka w jednym kierunku (z góry do dołu).
Trzeba pamiętać, że łączenie poszczególnych pól powinno być „mokre na mokre” (farba na malowanych polach powinna nachodzić na siebie, a nie się z sobą tylko stykać). Tak jak w przypadku sufitów, ściany malujemy w dwóch warstwach (przy kolorach trudno kryjących może być potrzeba nałożenia dodatkowej warstwy). Bardzo ważne jest żeby pomiędzy warstwami zachować odpowiedni odstęp czasu, około 4-6h, ponieważ farbę można nanosić po odpowiednim doschnięciu poprzedniej warstwy (szczegółowe informacje odnośnie czasu schnięcia znajdziesz na opakowaniu farby). W przerwie malowania narzędzia malarskie najlepiej owinąć szczelnie folią, aby nie wyschła pozostała na nich warstwa farby.

Szablony malarskie – jak malować z ich użyciem?
Użycie szablonów malarskich to bardzo łatwy sposób na nadanie wnętrzu indywidualności. Wzór można wykonać w bardzo łatwy sposób a efekt może być oszałamiający. Wymalowania w tym stylu wykonujemy na wcześniej pomalowanej powierzchni ścian. Szablon przyklejamy do wyschniętej powierzchni zgodnie z jego przeznaczeniem i w zależności od rodzaju szablonu. Najlepiej jak powierzchnia ściany jest gładka, wtedy umożliwi nam dokładne przyklejenie i unikniemy tworzenia się pod szablonem podcieków. Farbę lub bejcę dekoracyjną możemy nakładać za pomocą wałka, gąbki lub pędzla – w zależności od oczekiwanego efektu i rodzaju szablonu. Należy pamiętać, aby odkleić szablon od ściany bezpośrednio po malowaniu.
Warto pamiętać: Nie należy wylewać pozostałej farby do kanalizacji. Jeżeli farbę pozostałą pomalowaniu chcesz przechować, należy ją szczelnie zamknąć, aby do opakowania nie dostawało się powietrze. Można także na wierzch farby nalać cienką warstwę denaturatu. Jeśli chcesz aby narzędzia malarskie posłużyły Ci przy następnych pracach malarskich, dokładnie je wyczyść, a następnie osusz.
Jak powinno malować się elewacje – najważniejsze porady
Zewnętrzne ściany domu, również możesz pomalować samodzielnie. Przeczytaj nasze porady w tym temacie.
Pierwszy krok to wybór odpowiedniego produktu:
- Produkty należy dobierać w zależności od rodzaju malowanego podłoża oraz efektów, jakie chcemy uzyskać, np. wysokiej trwałości koloru, wysokiej paraprzepuszczalności, możliwości mostkowania rys, itp.
- Kolejnym ważnym elementem jest dobór właściwej farby podkładowej.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz w szczegółowych opisach produktów.
Co powinieneś wiedzieć przed nałożeniem farby?
- Przed przystąpieniem do pracy należy upewnić się, czy w danym dniu nie są spodziewane opady atmosferyczne, mogące spowodować m.in. powstanie zacieków. Silny wiatr może nanieść zanieczyszczenia na świeżą powłokę farby.
- Silne nasłonecznienie w czasie malowania też nie jest wskazane. Przez to farba będzie wysychała szybciej, co utrudni łączenie malowanych fragmentów i w konsekwencji może prowadzić do powstawania widocznych smug. Dlatego warto ustalić, które ściany w jakiej porze dnia podlegają najsilniejszemu nasłonecznieniu. Można też zastosować siatki ochronne na rusztowaniach.
- Temperatura podłoża i powietrza nie może być niższa niż +5°C. Idealne warunki do malowania to: temperatura 15°C – 20°C, wilgotność względna ok 50%.
- Prace malarskie wykonywane w danym dniu należy zakończyć odpowiednio wcześnie, tak by uniknąć osiadania rosy na świeżo pomalowanej powłoce.
- Powierzchnia elewacji przeznaczonej do malowania musi być sucha, świeże podłoża powinny być wysezonowane. Wilgotność malowanej powierzchni nie powinna przekraczać wskazanych w kartach technicznych wartości.
- Przed użyciem należy zapoznać się z zaleceniami zawartymi w kartach technicznych produktu i na etykiecie.
- Aby uniknąć różnic kolorystycznych należy sprawdzić, czy dysponuje się odpowiednią ilością farby z tej samej partii produkcyjnej. Wybór farby powinien być dostosowany do podłoża jakie chcemy pomalować.
- Przed rozpoczęciem malowania należy zabezpieczyć wszystkie powierzchnie nieprzeznaczone do malowania przed zachlapaniem. Ewentualne plamy trzeba natychmiast usunąć używając czystej wody. Jest to szczególnie ważne w przypadku farb silikatowych, których usunięcie z zachlapanych miejsc jest wyjątkowo trudne, bowiem nieusunięta farba wchodzi w trwałe reakcje np. ze szkłem.
- Pracę należy zaplanować tak, aby jednocześnie (bez robienia przerw) móc pomalować powierzchnię ograniczoną naturalnymi liniami np. krawędzie ściany, gzymsy, pilastry.
PAMIĘTAJ: Po wyborze produktu zwróć uwagę na rekomendowany przez producenta podkład. Stosowanie kompatybilnych produktów ma duży wpływ na trwałość wykonanego malowania.
Wskazówki w trakcie malowania elewacji
- Dokładnie wymieszaj produkt zarówno przed użyciem, jak i w trakcie malowania. W przypadku, gdy posiadana farba pochodzi z różnych partii produkcyjnych zaleca się wymieszanie ich ze sobą – pozwoli to na wyeliminowanie możliwości powstania różnic kolorystycznych.
- Malowaną powierzchnię należy chronić przed zmiennymi warunkami atmosferycznymi, których występowanie może spowodować różnice w odcieniu farby naniesionej na podłoże.
- Malowanie elewacji powinno się wykonywać przy użyciu odpowiednich narzędzi. Elewację można również malować za pomocą agregatów malarskich
- Rozprowadzać równomiernie farbę, a następnie ją „wyprowadzać” w jednym kierunku, aby nie było widać śladów od użytego narzędzia malarskiego.
- Duże powierzchnie należy malować zespołowo wykorzystując zasady pracy równomiernej. Pozwoli to na uniknięcie widocznych łączeń poszczególnych fragmentów.
- Wałek czy pędzel należy bezwzględnie umyć po zakończonym dniu pracy. Do mycia narzędzi używa się specjalnych produktów ułatwiających pozbycie się resztek farby.
Dobre praktyki po zakończeniu malowania
- Należy pamiętać, iż na czas schnięcia wpływają temperatura i wilgotność powietrza. Duże wahania temperatury i wilgotność mogą wpływać na połysk i ostateczny kolor farby.
- Pomalowaną elewację należy chronić przed opadami atmosferycznymi, odpowiednio planując pracę – uwzględniając prognozy pogody i/lub stosując siatki zabezpieczające.
- Narzędzia należy bezwzględnie umyć po zakończonym dniu pracy.
- Jeżeli pozostanie niewielka ilość farby lub lakieru, trzeba dokładnie zamknąć puszkę i odwróć ją do góry dnem, aby ją uszczelnić. Otwarty i/lub barwiony produkt nie może być długo przechowywany. Przechowywanie farby w nieszczelnym opakowaniu, w krótkim czasie prowadzi do zniszczenia produktu.
- Płynnych pozostałości nie wlewać do kanalizacji. Należy je przekazać firmom specjalistycznym, posiadającym stosowne zezwolenie w celu utylizacji. Puste opakowania należy przekazać do recyklingu. Informacje o firmach zajmujących się utylizacją opakowań w danym regionie można znaleźć w lokalnym Starostwie Powiatowym lub Urzędzie Gminy. Z reguły w każdym mieście działa kilka takich punktów, odpowiedzialnych za zbiórkę materiałów przeznaczonych do utylizacji.
Jak malować i zabezpieczać elewacje drewniane?
Szczególne zasady, dotyczące malowania stosuje się w przypadku elewacji drewnianych, dlatego nasz poradnik malowania zawiera osobny fragment dla tego typu powierzchni.
W tym przypadku wybór produktu zależy od naszych preferencji:
- Jeżeli chcemy uzyskać powierzchnię matową należy zastosować impregnaty,
- Jeżeli chcemy uzyskać powierzchnię w połysku należy zastosować lakiery lub lakierobejce,
Warto pamiętać, że zastosowanie produktu gruntującego, uzależnione jest od wybranego produktu nawierzchniowego. Rekomendowany rodzaj podkładu dla danego produktu nawierzchniowego podany jest w karcie technicznej produktu.
Co warto wiedzieć przed?
- Aplikację produktów do zabezpieczenia drewna należy przeprowadzać w temperaturze powyżej +10°C. Za to względna wilgotność nie może przekraczać 80%.
- Malowane powierzchnie nie powinny być narażone na bezpośrednie działanie promieni słonecznych.
- Przed rozpoczęciem prac należy zapoznać się ze wskazówkami nt. przygotowania powierzchni oraz sposobu użycia produktu zawartymi na opakowaniu (w karcie technicznej).
- W przypadku malowania powierzchni świeżych, wcześniej niemalowanych, należy upewnić się, czy drewno jest odpowiednio wysuszone (wilgotność względna drewna powinna być niższa niż 20%).
- Przy stosowaniu barwionych produktów półtransparentych, ostateczny kolor zależy od rodzaju drewna oraz liczby nałożonych warstw. Zaleca się, aby przed malowaniem wykonać próbę kolorystyczną niewielkiej powierzchni.
- Wybór narzędzia do aplikacji należy uzależnić od rodzaju produktu – dla produktów wodorozcieńczalnych zalecane są narzędzia z materiałów syntetycznych, a dla produktów rozpuszczalnikowych z materiałów naturalnych (lub mieszanych).
- Przed rozpoczęciem malowania produkt należy dobrze wymieszać, po czym odczekać 15 minut w celu pozbycia się pęcherzyków powietrza z farby.
- Przed przystąpieniem do malowania należy delikatnie sfazować wszystkie ostre krawędzie (np. papierem ściernym).
- Wybór produktu uzależniony jest od naszych potrzeb pod względem:
- wizualnym: stopień połysku, produkt transparentny, półtransparentny, kryjący,
- technologicznym: wodorozcieńczalny, rozpuszczalnikowy.
Wszystkie pomocne informacje znajdują się w opisach produktów.
Dobre praktyki malowania elewacji drewnianej
- Aplikowane produkty należy dokładnie wymieszać, zarówno przed użyciem, jak i w trakcie aplikacji.
- Można zastosować dwa warianty malowania:
- dwa razy produkt barwiony – uzyskujemy w ten sposób maksymalne nasycenie koloru,
- produkt zabarwiony jako pierwsza warstwa, następnie jako warstwę nawierzchniową stosujemy produkt bezbarwny – wydłużamy w ten sposób trwałość koloru.
- Malować pędzlem, metodą natryskową wzdłuż słojów drewna, zwracając szczególną uwagę na łączenia i pęknięcia oraz stosując na końcówkach drewnianych elementów szczególnie grubą warstwę.
- Impregnaty, oleje, lakierobejce najlepiej nakładać pędzlem, cienkimi warstwami dobrze wcierając i rozprowadzając produkt. W celu lepszego uwidocznienia słoi drewna można po chwili (10 – 20 min.) od naniesienia produktu usunąć jego nadmiar przy pomocy szmatki, czyściwa lub suchego pędzla.
- Przy malowaniu powierzchni drewnianych istotne jest bardzo dokładne zabezpieczenie krawędzi np. desek, co zapobiegnie przedostawaniu się wilgoci do drewna.
- Deski malujemy zawsze pojedynczo wzdłuż słojów drewna.
W zależności od użytego produktu i grubości nałożonej powłoki, schnięcie oraz uzyskanie przez powłokę pełnej odporności może trwać do 4 tygodni.
W jaki sposób zabezpieczyć zewnętrzne drzwi i okna?
Wybór farby powinien być dostosowany do podłoża jakie chcemy pomalować oraz naszych preferencji. Poniżej wykonaliśmy to na przykładzie marki Tikkurila, której produkty można kupić w naszym sklepie, gdzie oferujemy także fachowe doradztwo.
- Do malowania stolarki drewnianej można zastosować jako podkład na surowe podłoża np. Tikkurila Valtti Super Guard, a na podłoża wcześniej malowane – jeżeli to konieczne Tikkurila Everal Primer.
- Stolarkę z PCV lub aluminium możemy pomalować wykorzystując zestaw: podkład Tikkurila Otex Adhesion Primer i nawierzchnia Tikkurila Everal Aqua Semi Matt [40]. Zawsze pamiętaj o wcześniejszym zmatowieniu malowanej powierzchni.
- Jeżeli chcemy uzyskać powierzchnię matową należy zastosować: Tikkurila Everal Matt [10], Tikkurila Everal Semi Matt [30], Tikkurila Everal Aqua Semi Matt [40].
- Jeżeli chcemy uzyskać powierzchnię w połysku należy zastosować: Tikkurila Everal Semi Gloss [70], Tikkurila Everal High Gloss [90], Tikkurila Miranol, Tikkurila Unica Super Lacquer.
- Jeżeli mamy do czynienia z oknami i drzwiami w budynkach użytkowanych okresowo (altanki, pomieszczenia gospodarcze), z racji rzadszej eksploatacji (mycie, czyszczenie), można zastosować produkty: Tikkurila Valtti Color New, Tikkurila Valtti Color Aqua, Tikkurila Valtti Akvacolor, Tikkurila Valtti Complete, Tikkurila Valtti Expert, oraz Tikkurila Valtti Opaque (produkt kryjący, tworzący film na drewnie).
Warto pamiętać o tym, że szpachlówki do drewna inaczej chłoną barwione lakiery niż pozostała część drewnianej powierzchni. Może to spowodować, że kolor końcowy nie będzie jednolity.
Jak przygotować się do malowania okien i drzwi?
- Aplikację produktów do zabezpieczenia drewna należy przeprowadzać w zakresie temperatur od 5°C do 25°C. Wilgotność względna nie może przekraczać 80%. Wyjątek stanowi produkt Tikkurila Everal Aqua Semi Matt [40]. W tym przypadku temperatura musi wynosić powyżej +10°C.
- Malowane powierzchnie nie powinny być narażone na bezpośrednie działanie promieni słonecznych.
- Przed rozpoczęciem prac należy zapoznać się ze wskazówkami na temat przygotowania powierzchni oraz sposobu użycia produktu zawartymi na opakowaniu (w karcie technicznej).
- W przypadku malowania powierzchni świeżych, wcześniej niemalowanych, należy upewnić się, czy drewno jest odpowiednio wysuszone.
- Przy stosowaniu barwionych produktów półtransparentych, ostateczny kolor będzie zależał od rodzaju drewna, jego barwy i twardości oraz od liczby nałożonych warstw. Zaleca się, aby przed malowaniem wykonać próbę kolorystyczną niewielkiej powierzchni.
- Wybór narzędzia do aplikacji należy uzależnić od rodzaju produktu – dla produktów wodorozcieńczalnych zalecane są narzędzia z materiałów syntetycznych, a dla produktów rozpuszczalnikowych z materiałów naturalnych (lub mieszanych).
- Przed rozpoczęciem malowania produkt należy dobrze wymieszać, po czym odczekać 15 minut w celu pozbycia się pęcherzyków powietrza z farby. W przypadku produktu Tikkurila Miranol, który jest farbą tiksotropową, po wymieszaniu należy odczekać ok. 1 h zanim zaczniemy malować; czas ten pozwoli farbie na powrócenie do odpowiedniej dla farb tiksotropowych konsystencji.
- Przed przystąpieniem do malowania należy delikatnie sfazować wszystkie ostre krawędzie (np. papierem ściernym).
- Kolor farby gruntującej powinien być taki sam lub najbardziej zbliżony do koloru warstwy nawierzchniowej.
- Przed przystąpieniem do malowania, powinno się zdemontować lub zabezpieczyć (np. taśmą malarską) elementy wyposażenia stolarki, takie jak np. klamki, okucia, itd. Jeśli stolarka będzie malowana bez ich zdejmowania, skrzydła należy unieruchomić wkładając pod nie klin.
- Ważne jest odpowiednie zaplanowanie malowania np. ramę okienną maluje się zaczynając od górnych partii.
Wskazówki podczas malowania, które trzeba znać
- Aplikowane produkty należy dokładnie wymieszać, zarówno przed użyciem, jak i w trakcie aplikacji.
- Można zastosować dwa warianty malowania:
- dwa razy produkt barwiony – uzyskujemy w ten sposób maksymalne nasycenie koloru,
- produkt zabarwiony jako pierwsza warstwa, następnie jako warstwę nawierzchniową stosujemy produkt bezbarwny – wydłużamy w ten sposób trwałość koloru.
- Malować pędzlem (zalecamy narzędzia marki Anza), metodą natryskową lub zanurzeniową na całej powierzchni wzdłuż włókien, stosując na końcówkach drewnianych elementów szczególnie grubą warstwę.
- Impregnaty, oleje, lakierobejce najlepiej nakładać pędzlem, cienkimi warstwami dobrze wcierając i rozprowadzając produkt. W celu lepszego uwidocznienia słoi drewna można po chwili (10 – 20 min.) od naniesienia produktu usunąć jego nadmiar przy pomocy szmatki, czyściwa lub suchego pędzla.
W zależności od użytego produktu i grubości nałożonej powłoki, schnięcie oraz uzyskanie przez powłokę pełnej odporności może trwać do 4 tygodni.